Van kaarttafel tot tennisveld: waarom we een perfecte opslag een 'ace' noemen

In dit artikel:

In tennis betekent een ace een opslag die de tegenstander niet kan raken en direct een punt oplevert. Het woord zelf komt uit het Engels en betekende oorspronkelijk ‘één’ — later toegepast op de aas in kaartspellen (de kaart met één pip) die in veel spellen de hoogste kaart werd. Ook de dobbelsteenzijde met één stip speelde een rol in de betekenisgeschiedenis: die zijde was aanvankelijk pech, maar kreeg later een positieve connotatie van dominantie of uitmuntendheid. Etymologische bronnen traceren ‘ace’ terug tot circa 1300 met wortels in het Latijn en Oudfrans.

De overgang naar sporttaal verliep geleidelijk. Al rond 1819 duikt een sportbetekenis van ‘scoren’ op, en de specifieke omschrijving van een onweerlegbare opslag in tennis wordt voor het eerst gerapporteerd rond 1889. Er bestaat geen enkele officiële vindplaats die precies aangeeft waar of door wie het woord in tennis werd ingeburgerd, maar sportverslaggeving uit het einde van de negentiende eeuw en het vroege twintigste eeuw, onder meer door Amerikaanse journalisten zoals Allison Danzig, droeg sterk bij aan de verbreiding. Toen het serveren steeds meer als wapen ging gelden, nam het gebruik van ‘ace’ toe en werd het vaste jargon.

Kortom: de ace in tennis is taalkundig en cultureel geworteld in eeuwenoude kaart- en dobbelspelmetaforen en werd via sportverslaggeving eind 19de/ begin 20ste eeuw onderdeel van het hedendaagse tennisterminologie. Tegenwoordig is het begrip ook een belangrijk statistisch gegeven en symbool voor een dominante service.